Diagnoza autyzmu u dziecka. Co naprawdę powinien obejmować proces?
U dziecka nie diagnozuje się autyzmu na podstawie pojedynczego zachowania ani jednego kwestionariusza. Znaczenie ma cały rozwój, sposób komunikacji i relacji, zachowania i zainteresowania, reakcje sensoryczne, codzienne funkcjonowanie oraz informacje z więcej niż jednego środowiska.
Punktem wyjścia są realne obawy
NICE zaleca poważnie traktować obawy rodziców, opiekunów oraz samego dziecka lub nastolatka. Pojedyncza cecha nie przesądza o autyzmie, dlatego znaczenie ma czas trwania, nasilenie, kontekst rozwojowy i wpływ na funkcjonowanie.
Historia rozwoju i kilka źródeł informacji
Ocena obejmuje historię rozwojową i medyczną, rozmowę z rodzicami lub opiekunami, obserwację dziecka oraz informacje o funkcjonowaniu w domu, przedszkolu lub szkole, jeśli są dostępne. Chodzi o zrozumienie wzorca w różnych sytuacjach, nie o wynik jednego spotkania.
Narzędzia mogą pomagać, ale nie rozstrzygają same
Kwestionariusze i narzędzia specyficzne dla autyzmu mogą porządkować informacje i wspierać ocenę. NICE podkreśla jednak, że narzędzia przesiewowe nie powinny być używane samodzielnie do potwierdzania ani wykluczania diagnozy.
Różnicowanie i współwystępowanie
W procesie bierze się pod uwagę m.in. rozwój języka, funkcjonowanie poznawcze, ADHD, lęk, trudności sensoryczne, słuch i wzrok oraz inne możliwe wyjaśnienia. Rozpoznanie jednej trudności nie wyklucza współwystępowania innej.
Wynik powinien opisywać potrzeby, nie tylko etykietę
Po ocenie rodzina powinna otrzymać zrozumiałe omówienie wniosków. Ważny jest profil mocnych stron, trudności i potrzeb, ponieważ to on pomaga planować wsparcie w domu, edukacji i codziennym życiu. Pogłębione informacje o szkole, komunikacji, WWR i systemie wsparcia rozwijamy na SpektrumAutyzmu.edu.pl.
psycholog, psychotraumatolog
Profil specjalistki